Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 342/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
Làm rõ quyền xuất khẩu, nhập khẩu và phân phối
Theo Nghị định, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã có quyền xuất khẩu được xuất khẩu hàng hóa mua tại Việt Nam, hàng hóa đặt gia công trong nước và hàng hóa nhập khẩu hợp pháp vào Việt Nam. Hàng hóa xuất khẩu không được thuộc danh mục cấm, tạm ngừng hoặc không được quyền xuất khẩu theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Tương tự, doanh nghiệp đã có quyền nhập khẩu được nhập khẩu hàng hóa từ nước ngoài và khu vực hải quan riêng vào Việt Nam, với điều kiện hàng hóa không thuộc danh mục cấm, tạm ngừng hoặc không được quyền nhập khẩu. Đối với hàng hóa xuất nhập khẩu theo giấy phép hoặc điều kiện, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định. Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã có quyền phân phối bán buôn, bán lẻ được phân phối hàng hóa sản xuất, gia công tại Việt Nam và hàng hóa nhập khẩu hợp pháp. Với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện tương ứng trước khi hoạt động.
Quy định các trường hợp phải có Giấy phép kinh doanh
Nghị định quy định Giấy phép kinh doanh được cấp cho tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện một số hoạt động như phân phối bán lẻ; quyền nhập khẩu, phân phối bán buôn một số nhóm hàng hóa; cung cấp dịch vụ logistics, xúc tiến thương mại, trung gian thương mại và cho thuê hàng hóa. Ngoài ra, phạm vi cấp phép còn bao gồm hoạt động quản lý, vận hành một số nền tảng thương mại điện tử và cung cấp dịch vụ tổ chức đấu thầu hàng hóa, dịch vụ.
Điều kiện tiếp cận thị trường được quy định cụ thể
Đối với nhà đầu tư đến từ quốc gia, vùng lãnh thổ có điều ước quốc tế với Việt Nam về cam kết mở cửa thị trường, điều kiện kinh doanh được xác định theo các cam kết tiếp cận thị trường tương ứng. Nhà đầu tư phải duy trì các điều kiện này trong suốt quá trình hoạt động tại Việt Nam. Trường hợp tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã thành lập tại Việt Nam từ một năm trở lên, doanh nghiệp phải không còn nợ thuế quá hạn tại thời điểm nộp hồ sơ. Với nhà đầu tư đến từ quốc gia, vùng lãnh thổ chưa có cam kết mở cửa thị trường, cơ quan cấp phép sẽ xem xét thêm sự phù hợp với pháp luật chuyên ngành và mức độ cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước cùng lĩnh vực. Đối với những dịch vụ, hàng hóa chưa được cam kết mở cửa thị trường, việc cấp phép còn được xem xét dựa trên chiến lược phát triển ngành, lĩnh vực, tiến trình mở cửa thị trường của Việt Nam và các yếu tố liên quan đến quan hệ ngoại giao, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.
Quy định riêng đối với một số hàng hóa
Nghị định quy định riêng đối với các nhóm hàng hóa chưa được cam kết mở cửa thị trường như dầu bôi trơn, mỡ bôi trơn có nguồn gốc từ dầu mỏ; gạo; đường; vật phẩm đã ghi hình; sách, báo và tạp chí. Trong đó, quyền nhập khẩu, phân phối bán buôn dầu bôi trơn và mỡ bôi trơn được xem xét đối với doanh nghiệp có dự án sản xuất các sản phẩm này hoặc sản xuất, phân phối máy móc, thiết bị có sử dụng các sản phẩm trên. Đối với gạo, đường, vật phẩm đã ghi hình, sách, báo và tạp chí, quyền phân phối bán lẻ được xem xét đối với tổ chức kinh tế đã được cấp phép lập cơ sở bán lẻ phù hợp.
UBND cấp tỉnh có thẩm quyền cấp Giấy phép
Theo Nghị định 342/2026/NĐ-CP, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đặt trụ sở chính thực hiện việc cấp, cấp lại, điều chỉnh và thu hồi Giấy phép kinh doanh. Trong một số trường hợp đặc biệt, cơ quan cấp phép sẽ lấy ý kiến của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng về vấn đề an ninh quốc gia, nhất là đối với hoạt động kinh doanh chưa được cam kết mở cửa thị trường hoặc trường hợp nhà đầu tư nước ngoài chi phối các nền tảng thương mại điện tử thuộc nhóm nền tảng số lớn.Các quy định mới góp phần làm rõ phạm vi hoạt động, điều kiện tiếp cận thị trường và cơ chế cấp phép đối với nhà đầu tư nước ngoài, qua đó tạo cơ sở pháp lý minh bạch hơn cho quá trình đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.
Trước những yêu cầu ngày càng cụ thể về điều kiện đầu tư, ngành nghề kinh doanh và tiếp cận thị trường, doanh nghiệp cần chủ động rà soát quy định pháp luật trước khi triển khai dự án. SDLink Tư vấn Đầu tư cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư và quy hoạch, hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá điều kiện đầu tư, nghiên cứu quy hoạch và định hướng triển khai dự án phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.
Nguồn : Báo Điện tử Chính phủ
Link tải xuống : Nghị định 342/2026/NĐ-CP