Song song với việc ưu tiên phát triển ba nhóm ngành kinh tế chủ lực, TP. Hải Phòng đang đẩy mạnh tái cấu trúc và phục hồi các ngành công nghiệp truyền thống nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 13%/năm trong giai đoạn tới. Trên cơ sở đó, thành phố đã thống nhất điều chỉnh Quy hoạch chung thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo hướng phát triển đô thị đa cực – đa trung tâm – đa hành lang – đa chuỗi giá trị, từng bước đưa Hải Phòng trở thành trung tâm kinh tế biển, logistics và du lịch hàng đầu cả nước.

Ba nhóm ngành kinh tế chủ lực giữ vai trò dẫn dắt

Theo đánh giá của UBND TP. Hải Phòng, ba nhóm ngành chủ lực gồm: công nghiệp điện tử – công nghệ thông tin – công nghệ cao; dịch vụ cảng biển – logistics – thương mại quốc tế; thương mại và dịch vụ đô thị hiện đang đóng góp trên 40% tổng GRDP của thành phố.

Trong lĩnh vực công nghiệp – xây dựng, sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và quang học là ngành có giá trị gia tăng lớn nhất, đạt hơn 110.600 tỷ đồng năm 2024, với tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2021–2024 lên tới 30,85%, sử dụng trên 107.000 lao động. Đây cũng là lĩnh vực thu hút mạnh dòng vốn FDI quy mô lớn với sự hiện diện của các tập đoàn như LG Electronics, LG Display, LG Innotek, Meiko Việt Nam…, hình thành cụm sản xuất và R&D lớn nhất miền Bắc, kéo theo sự phát triển của công nghiệp phụ trợ, logistics và đào tạo lao động kỹ thuật cao.

Ở lĩnh vực dịch vụ, cảng biển và logistics tiếp tục khẳng định vai trò “xương sống” của nền kinh tế đô thị cảng. Với Cảng container quốc tế Lạch Huyện – cảng nước sâu duy nhất của miền Bắc, sản lượng hàng hóa đạt hơn 7,5 triệu TEU/năm, chiếm khoảng 40% sản lượng container cả nước. Giá trị gia tăng ngành dịch vụ cảng biển – logistics đã tăng từ 54.095 tỷ đồng năm 2021 lên 86.085 tỷ đồng năm 2025, chiếm tới 33,5–35,4% giá trị gia tăng toàn ngành dịch vụ, với tốc độ tăng trưởng bình quân 10,5%/năm.

Bên cạnh đó, thương mại và dịch vụ đô thị được xác định là nhóm ngành năng động nhất khu vực dịch vụ, đóng góp khoảng 7–8% GRDP, tạo việc làm cho gần 180.000 lao động. Doanh thu bán lẻ năm 2024 đạt 192.400 tỷ đồng; thương mại điện tử tăng trưởng bình quân 20%/năm, phản ánh xu hướng tiêu dùng và đô thị hóa hiện đại.

Nhờ sự dẫn dắt của các ngành chủ lực, giai đoạn 2021–2024, Hải Phòng duy trì mức tăng trưởng trên 10%/năm, thu hút khoảng 1/3 lực lượng lao động toàn thành phố và hình thành chuỗi giá trị liên hoàn công nghiệp – logistics – thương mại – dịch vụ – đô thị.

Phục hồi các ngành kinh tế truyền thống

Bên cạnh các ngành mũi nhọn, Hải Phòng cũng xác định rõ vai trò của các ngành kinh tế truyền thống như đóng tàu, cơ khí, dệt may – da giày, vận tải biển truyền thống, nông nghiệp ven đô và thủy sản. Trong đó, ngành đóng tàu – từng là biểu tượng công nghiệp của thành phố – dù suy giảm mạnh trong giai đoạn dài, nhưng đã cho thấy tín hiệu phục hồi rõ nét với tốc độ tăng trưởng lên tới 30,8%/năm giai đoạn 2021–2024.

Tương tự, ngành dệt may – da giày tuy tăng trưởng chậm trong những năm gần đây, song riêng lĩnh vực dệt may lại ghi nhận mức tăng trưởng 17,3%, cho thấy dư địa phát triển còn lớn nếu được tái cấu trúc, đầu tư công nghệ và xây dựng chuỗi cung ứng hỗ trợ đồng bộ.

Ở lĩnh vực logistics, sự chững lại của vận tải thủy truyền thống phản ánh xu hướng chuyển dịch mạnh sang vận tải container và chuỗi cung ứng hiện đại. Đây cũng là cơ sở để thành phố định hướng đổi mới mô hình logistics theo hướng tích hợp, đa phương thức, phù hợp với cấu trúc thương mại toàn cầu.

Đối với nông nghiệp và thủy sản, dù tỷ trọng trong GRDP giảm dần, lĩnh vực này vẫn đóng vai trò quan trọng về sinh kế, sinh thái và an ninh lương thực. Thành phố xác định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, gia tăng giá trị trên một đơn vị diện tích và phát triển thủy sản bền vững gắn với kinh tế biển.

Hướng tới tăng trưởng GRDP trên 13%

Ngoài các ngành chủ lực và truyền thống, Hải Phòng còn sở hữu nhiều nhóm ngành đặc trưng và mới nổi như du lịch biển – đảo, kinh tế biển, công nghiệp số, năng lượng tái tạo, dịch vụ sáng tạo, tài chính số và các ngành dịch vụ hỗ trợ chuỗi giá trị. Các trung tâm logistics và hậu cần cảng tại Tân Vũ, Nam Đình Vũ, Lạch Huyện đã hình thành mạng lưới kết nối đa phương thức, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh cho toàn bộ nền kinh tế.

Để duy trì đà tăng trưởng cao, thành phố tiếp tục dành trên 40% GRDP cho đầu tư công, tập trung vào hạ tầng kinh tế – xã hội, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư và thu hút nguồn lực FDI cũng như vốn đầu tư toàn xã hội.

Với định hướng và giải pháp đồng bộ, Hải Phòng kỳ vọng giai đoạn 2026–2030 sẽ đạt tốc độ tăng trưởng GRDP từ 13,5–13,76%/năm, tăng trưởng công nghiệp trên 18% và dịch vụ trên 12%/năm, từng bước khẳng định vai trò trung tâm công nghiệp công nghệ cao, logistics và kinh tế biển hàng đầu phía Bắc.

Trong bối cảnh Hải Phòng đang đẩy mạnh điều chỉnh quy hoạch và tái cấu trúc các ngành kinh tế nhằm duy trì tốc độ tăng trưởng cao và nâng cao vai trò trung tâm kinh tế biển của khu vực phía Bắc, việc xây dựng chiến lược phát triển, thu hút đầu tư và hoàn thiện hệ thống hạ tầng kinh tế – xã hội trở nên đặc biệt quan trọng. SD Link là đơn vị tư vấn đồng hành cùng doanh nghiệp và địa phương trong nghiên cứu quy hoạch, phân tích thị trường, tư vấn chiến lược đầu tư và kết nối nguồn lực phát triển. Với kinh nghiệm thực tiễn và cách tiếp cận tổng thể, SD Link cam kết cung cấp các giải pháp tư vấn chuyên sâu, góp phần hỗ trợ địa phương khai thác hiệu quả tiềm năng, nâng cao năng lực thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội theo hướng hiện đại, bền vững và dài hạn.

Thùy Đặng tổng hợp từ VnEconomy